Phạm Văn Ha

 

Bao Ma Nắng Hạ

 

Vo tuổi học tr, ma h bo hiệu khi những đa hoa phượng đỏ thắm khắp nẽo đường. Sắc phượng như sắc pho, lung linh nơi nơi, từ thị tứ như chợ Bến Thnh Si Gn, đến cc con đường rợp bng mt quanh cc sn trường, đến con đường về thn gập gềnh, chnh vnh qua những cnh đồng, trn triền ni, trn con lộ ci quan . . . nơi no c cy xanh l c mu hoa phượng vĩ. Mu hoa phượng cn bo hiệu ma chia tay, l lc viết lưu bt ngy xanh, l lc bịn rịn tạm biệt thầy tr bằng hữu, l bo hiệu cho cc sĩ tử đến ngy tỷ th, tương lai v thất vọng chỉ trong tầm tay. Người về qu, người bước thm bước nữa trn đường học vấn, người xếp bt nghin lo miếng cơm manh o, người khoc o chiến binh . . . Nỗi buồn vui mnh mang lẫn tiếng ve ku ra r dưới ci nng oi bức vo hạ.

 

Thuở b, ti yu ma h, giản dị l khng phải lo học bi học vỡ! Ti được tự do lục lăn khắp xm trn, xm dưới, tụ tập cng đm bạn đầm mnh trong cc con kinh nhỏ quanh xm cho đến khi nước da đen sậm, mốc cời đến độ c thể viết cc mật hiệu cho nhau để qua mắt cha mẹ. Sau khi tụ năm tụm ba, chng ti tm đủ tr chơi. Nắng lung linh, nổ hoa, đổ lửa, đủ quyến rũ chng ti đua nhau rượt đn tru trn đm ruộng sau vụ ma m khng sợ bị tru rượt chm. Chn rượt tru, rượt b, chng ti đi su vo sc Min đến Cha Dơi để chọi ph bầy dơi đang ch che treo lủng lẳng trong sn cha cho đến khi cc sư si vc roi rượt đuổi. C hm rủ nhau đi chọi tri me keo chn rộ trn cy. Vết thẹo trn đầu ti l kỷ niệm của những lần dng xương b phang tri me keo bị tổ trc! Bởi ph phch qu th bị trặc chn, trầy tay, lỗ đầu, chảy mu cũng l chuyện thường tnh của đm chng ti. Sau vườn th tri cy bắt đầu ăn được. Đa bắt đầu sắc nước l lc hấp dẩn chng ti b bm chia nhau tt c hết mương ny đến ao nọ. Niềm vui của những đứa trẻ ở xm ngho của chng ti được trm đầy những ngy thng nghỉ xả hơi quanh quẩn trong xm. Tuy vậy, cc cuộc vui khng bao giờ tn, cc tr chơi khng bao giờ nhm chn.

 

Trời vo Hạ ở qu ti vo thời ngy xưa cn b tuyệt vời khng đu bằng. Đm tre vạm vỡ cao vt vắt vẻo trn nền trời xanh khng một vệt my, cc lng tre vng ng như được thm sinh kh khi nắng hạ, vc dng tre dũng mnh bao nhiu th trc ngược lại khim nhường khp np, r ro theo gi như hnh ảnh c gi miền thn d. Trong khi hoa phượng đỏ thắm khoe sắc nhộn nhng hợp nơi phồn hoa đ hội, th khế khim nhường ở vườn sau, quanh bờ ao, mu hoa tim tm nhẹ nhng như nt chấm ph lm dịu đi ci nắng ma h đổ lửa ở thn qu. Trong đầm th hoa sng, trn cha th hoa sen đua nhau nở. Lm sao qun được từng đa sen vươn cao thơm ngt bao quanh bởi cc l sen to như tai voi phe phẩy theo gi. Lm sao qun được khi mưa lất phất, lội vo đầm rau sng, cảm nhận được phần đất bn dưới chn mt rượi, thật dễ chịu. Hi từng cọng sng, ngắt vi cnh hoa sng vng, tm bỏ đầy giỏ đem về trộn ăn mấm-v-rau. Khng cn g sung sướng cho bằng được s sụp ăn bửa mấm-v-rau nng hổi khi bn ngoi m u, trời mưa ray rứt.

Bao nhiu ma h đi qua đời ti. Tuổi thơ cũng mất dần theo ngy thng. Đm bạn của chng ti lần hồi tản mc. Nếu những ma h trong đời ti cứ đều đặn tri qua th chẳng c g đng kể ra đy,

 

Nhưng . . .

MA H NĂM ẤY xm trn của xm ti c thm bng một người con gi m lần đầu trong đời ti hồi hộp, bồn chồn mỗi lần chạm mặt. Lần đầu tin ti cảm thấy nhớ ci dng người thon thả. Nhớ tấm o trắng bay bay nhịp nhng trn chiếc xe đạp con gi mu rượu cht. Từ đ, ti yu mu trời, nhớ vầng trăng v mơ mng nghe tiếng mưa rơi lộp độp trn vch l. Tm hồn ti thay đổi v mơ tưởng. Ti biết ngắm mnh trong gương, biết trau chuốt mi tc, biết tập lm thơ v ậm ờ ca những bi tnh ca. Hnh ảnh người con gi mới nhập cư ở xm trn đ đến với ti trong giấc mơ đm đm. D chưa ni với nhau một lời, chưa một lần trực diện, nhưng trong nh mắt tnh cờ thong gặp, em như đ ni với ti thật nhiều. Ti khng thể diển tả tm trạng mnh, của đứa trẻ vừa bước qua ngưỡng cửa v tư sang một thế giới khc,

 

Tnh yu!

 

By giờ ngồi n lại những tm tnh của mnh năm su chục năm trước vẫn cn thấy như nhẹ nhng bay bỗng trong những cảm nghĩ thần tin của tuổi thơ; ti như cn cảm nhận được sự hồn nhin v thấy lng thơ thới v được trở lại khung trời một thời mnh đ sống khi ngy xưa cn b. Tất cả những ci đẹp nhất của một đời người được bắt đầu khi mối tnh đầu chớm nở. Ci may mắn của người vừa biết yu v được yu. Thuở ấy, tm tnh ti nhẹ nhng, v tư như mặt hồ cn mờ sương mai. Người con gi th như con thin nga đẹp hơn nh bnh minh lm mặt hồ gợn sng, tươi mt hơn đm cỏ non đầu ngy cn ngậm sương sớm. Những ngọn sng tnh cảm rạt ro m thi sĩ viết nn thơ, văn sĩ viết thnh truyện, nhạc sĩ viết nn nốt nhạc để ca sĩ diển tả bằng những m điệu trầm bổng, bằng cc m giai, m sắc tuyệt vời. Con thin nga đ khuấy đọng sự bnh yn ngy dại của thằng nhỏ trong xm ngho. Tnh cảm của ti như những vng trn gợn trn nước, lớn dần theo từng bước chn thin nga, như chiếc gương để thin nga soi bng, như tiếng gi nhẹ r ro bi ht ca tụng nt đẹp dễ thương m thin nga đ để lại lng ti. Thin nga l tất cả những g đẹp nhất cho ti một ngy mới, một niềm vui, một ước vọng v một giấc mơ tuyệt vời. Tnh yu ban đầu đẹp như thế đ. Mấy ai c được ci diễm phc như tnh yu m Em đ đp lại cho ti. Bức thơ đầu tin trong đời ti viết cho Em với tất cả can đảm, l kết tụ những cu văn hoa nhất m ti nghĩ được với đầu c non nớt, l gom nhặt những mẫu tự nắn nt viết trn giấy pellure mu l cy non tươi mt của tnh yu vừa chớm nở. Ci diễm phc của một đời người, thch qu, đẹp qu, ti muốn giữ cho ring mnh, nhưng đồng thời ti muốn khoe cho mấy đứa bạn cũ mới , ti muốn ht to cho mọi người trong xm, trong trường, biết l ti yu v đ được yu.

 

Ma h năm đ mang cho ti những cảm nghĩ tuyệt vời nhất của một đời người, v ti đ bước qua khỏi ranh giới của tuổi thơ. Chn trời dần mở rộng, khi cc ma hạ kế tiếp qua đi mang theo những kỷ niệm thời thơ ấu. . . th tuổi hoa nin v tnh yu thơ mộng giữa Em v Ti lớn dần theo từng ma hạ đi qua . . .

*

**

Từ khi gặp em, viễn tượng của cuộc sống của ti sau ny, lun lun c hnh ảnh em, v em l chất xc tc mới tm được, l năng lực mới khm ph, v em l con đường m ti muốn đưa em đi, l đch điểm m ti muốn đưa em đến, l niềm hạnh phc m ti muốn mang đến cho Em.

 

Những ma h kế tiếp bao nhiu đổi thay trong cuộc sống, ti phải từ gi em để ln Si Gn tiếp tục con đường học vấn. Đứa con trai ở tỉnh lẻ, bỡ ngỡ đến một nơi hon ton xa lạ. Ti lưu lạc từ nh trọ đường Pht Diệm, đến đường Nguyễn Hong, đến đường Nguyễn Thiện Thuật, đến đường Phan Thanh Giản, đến khu Bn Cờ chỉ trong vng c mấy năm. Ti chưa hề cảm thấy an cư những nơi ti từng trọ qua, v ti phải sống ngoi vng an ton m ti đ quen từ tấm b. Cch sinh hoạt ở đy cũng kh lm ti hội nhập, những khun mặt mới của cc tr sinh tứ xứ m ti phải tiếp xc . . . nhưng điều buồn nhất l ti khng được những giy pht ring tư để cho tm hồn mnh được ru bởi tiếng ni tnh yu. Ti khng được hưởng những giy pht thần tin khi nhn vầng trăng trn vằng vặc sng từ chn trời. Ti khng thấy được khung trời hnh cnh cung đầy sao m ti đ từng mộng tưởng. Ti đnh mất những th vui m ti từng vui hưởng. Lắm lc, ti phải tro ln mi tn của căn nh trọ vo những đm trăng sng thả hồn về qu ti để tưởng nhớ đến em. Cứ thế, mỗi ma h tri qua, tnh yu của chng ti lớn dần theo những thử thch. Những bức thơ kể lể nỗi nhớ nhung v pht họa một tương lai thật xinh xắn. Niềm hạnh phc nhất của ti l những lần h hẹn trước khi chia tay, khi hai đứa ngồi trong ruộng dưa hấu, vy quanh bởi hương đồng gi nội, trn trời l nh trăng, hay những đm đầy sao lấp lnh, để ti được sống lại những g bị đnh mất từ khi xa nh.

 

Thế rồi, một ma h, khi chiến cuộc lớn dần trn qu hương, ti đ chọn cho mnh một hướng đi. Em v gia đnh ti khng hề hay biết, v ti nghĩ sẽ c sự phản khng, v v ti khng can đảm nhn những nh mắt c thể lm lng mnh lung lạc. Ti đ trở thnh người lnh lc no khng hay, khi chiến cuộc nng như gi Hạ Lo. By giờ, nhn lại những tấm ảnh của chnh mnh vừa trn 19, 20 ở qun trường. Nhớ lại những ma H ở qun trường ĐLạt trong ma qun sự. Trời ĐLạt c mt, gi ĐLạt c mơn man, thng ĐLạt c reo vui, hoa ĐLạt mun hồng nghn ta phơi phới dưới nắng Hạ, những tấm thảm hoa sim tim tm trải di từ sườn đồi đến tận thung lũng được chấm ph bằng những ngi biệt thự lấp l sau rặng thng . . ĐLạt quả tuyệt đẹp nhưng lại thiếu bng em. Cũng vo những ma H ở đy, ti đ viết khng biết bao nhiu bức thư gởi cho em. Từng cnh hoa pense mu tim tm, từng chm hoa mimosa vng ng được p kh, tẩm nước hoa Nuit D'Orient ngọt ngo, km theo cc bi thơ khng lối, khng vận nhưng chở đầy ước vọng v yu thương gởi về em từ Cao Nguyn ĐLạt. Nh thơ Hữu Loan trong Đồi Tm Hoa Sim, tnh tứ bao nhiu th cuộc tnh của ti v Em ở qu nh cũng thơ mộng bấy nhiu. Bao ma nắng Hạ ở Cao Nguyn như cuộc sống thần tin đầy mơ mộng rồi cũng chấm dứt khi đến ngy "xuống ni".

Nắng Hạ Lo, nng lại cng nng hơn. Chiến trận trở nn khốc liệt. Ngy đm trực diện với những bất trắc khn lường. Những ngy chuyển vận qua cc đoạn đo dọc ngang trn phần đất qu hương. Những đoạn đường thơ mộng trải đầy hoa dại mơn man theo gi như tấm chăn hờ che bớt ci nng oi bức. Thơ mộng qu, nhưng cạm bẩy giăng mắc đu đy, trn sườn đồi, dưới thung lũng, trn đoạn đường quanh co khc khủy, bn khu rừng hay trong xm vắng. Ti hiểu sự tn khốc của chiến tranh, v lớn nhanh theo từng ngy thng v cơn nắng Hạ nổ hoa ban ngy, v hỏa chu soi sng đm đm. Bao nhiu tấm thẻ bi được đưa về từ trận tuyến?! Bao nhiu gia đnh, người vợ, người tnh, đứa con . . . phải gạt lệ vĩnh biệt người thn?! Bao nhiu xương trắng mu đo đ đổ trn phần đất thn yu?! Bao nhiu ngao ngn, chn chường . . . v biết bao nhiu người phải sống đời thiếu phụ Nam Xương?!

Chắc em đ mi mệt đợi chờ! Tm năm chờ đợi kh di cho một kiếp người nn em đ dứt bỏ sự bnh an của mnh để mong hiểu r hơn cuộc sống của người lnh chiến.

Nếu ma h năm xưa v tư, đnh dấu cho tnh yu mật ngọt của chng ti bắt đầu,

Nếu những ma h kế tiếp nui dưởng v thử thch cho tnh yu của chng ti trưởng thnh,

Th ma h năm ấy, khi em đến thăm ti ở vng chiến tuyến với bộ đồng phục đ ni ln tất cả những g em đ hy sinh cho tnh yu hai đứa.

Tnh yu l thế đ, khi đ yu th khng thể dng đơn vị để đo lường, dng biểu đồ để phn xt, dng tiền bạc để đnh gi lng người . . . m v yu c thể hy sinh cả mạng sống để được gần gũi người mnh yu.

 

Đến khi cuộc chiến tn lụi một cch tức tưởi, em, ti v cc con đ sống những ngy thng của ma hạ nơi hải đảo ở xứ người. Cng của bao nhiu năm tạo dựng, nay trở thnh trắng tay. Em đ đổi sửa để nui con bằng tất cả những g chng ti c, kể cả chiếc nhẫn cưới, l kỷ vật của cuộc tnh đẹp nhất. Khi yu, em đ hy sinh cho ti. Khi c gia đnh, em đ hy sinh cho tnh mẫu tử. i! lm sao c thể diển tả hết được! Sự hy sinh người ti yu nhất đời, người MẹViệt Nam. C phải người con gi Việt được sanh ra để hy sinh, hay ti l người c diễm phc nhất m khng biết. Em l chiếc bng lặng lẽ bn ti sớm tối, trong suốt cuộc đời phiu bạt sau ny. Bao nhiu năm xa xứ l bấy nhiu năm em đ cng ti lm lại những g m chiến tranh đ cướp mất. Em đ cng ti kin nhẫn lm lại từ đầu như đi d trng xe ct bị sng biển xa tan.

*

**

Thế rồi, đng ra l đến lc em v ti chung hưởng tuổi gi . . . th ma h năm nay 2009,

Khi Đng tn, Xun đến, vạn vật đổi mu, cy cỏ trở lại xanh tươi, để cy hoa th nở hoa, cy tri th đơm bng kết tri. Nhưng em vẫn cn ho hắt v cơn bệnh ngặt ngho. Ma Xun khng trở lại với em. Em như ngọn đn heo hắt, lụn dần khi ma Hạ đến. Khi hoa phượng đơm bng, đỏ thắm trn phần đất qu hương, th em đ ra người thin cổ. Nắm tro tn hi cốt l kỷ vật cuối cng, em đ để lại cho ti, l người m em đ yu thương v hy sinh. Nắm tro tn hi cốt l kỷ vật cuối cng m em đ để lại cho đời, b bạn thn quyến với bao nhiu thương tiếc. Nắm tro tn hi cốt l kỷ vật cuối cng m Mẹ đ để lại cho đm con chu để nhớ bầu sửa ngọt đ nui dưởng chng, để nhớ từng giọt sửa được đổi bằng những kỷ vật của tnh yu của người Mẹ để con được sống qua những ngy cng cực nhất đời.

 

May mắn thay, ti đ ghi lại phần no những tm tnh, những cảm nghĩ trong suốt thời gian cuối cng của đời em. Ti đ ghi lại những quằn quại m em đ bị cơn bệnh dy v. Ti đ viết lại những đắng cay đ gậm nhấm em, v ti đ viết những dằn vặt với nội tm v ngoại lực. Ti kể lại những cảm nghĩ chn thnh nhất m em đ để lại cho ti, cho con v người đời. Ti đ ghi lại hiện thực trước khi n bị phi pha, chn vi theo thời gian.

 

Ti muốn mọi người hiểu em hơn. Ti muốn mọi người biết được ci bất trắc của cuộc sống, v ti muốn viết những lời cm ơn chn thnh nhất cho em như bi ht cuối cng tiễn em đi. C người đọc v muốn ti viết tiếp để ni ln tm trạng của mnh, v biết đu cũng l tm trạng của người. C người lại khuyn ti l đừng nn tiếp tục viết v sao nghe qu buồn đau. Ti vẫn cn muốn viết khng v người khuyn nn, hay người bảo đừng, m ti muốn viết v ti như cn nợ em những điều chưa ni hết. Ti sẽ viết cho đến khi no đầu khng cn minh mẫn để nhận được em, tay khng cn đủ sức để chp lại những điều cảm nhận về em . . . v ti cn tiếp tục viết về bổn phận mnh phải thay em từ khi em ra đi,

Đ l phận lm Cha Mẹ.

Khi sanh tiền, em v anh mỗi người c một thin chức, kẻ lm Cha, người lm Mẹ. Anh khng hề lo lắng đến việc g em phải lm trong thin chức của em. Nhưng từ khi em mất, anh phải cn đng cng việc m anh chưa từng lm, anh phải chu ton phận sự m anh khng hề biết. Đ l vừa lm cha vừa lm mẹ. Giờ ny anh mới hiểu được ci gnh nặng m bốn năm chục năm qua em đ chu ton. Như, anh phải nghĩ đến cc mn ăn, lo nấu nướng cc thứ m đm con ưa thch, để khi chng đến thăm vẫn cảm nhận được như lc em cn sanh tiền. Anh phải ghi từng thứ để đi chợ như em đ từng lm. Anh phải dậy sớm lục đục trong bếp như thi quen của em. Những thứ đ chỉ l một vi điều nhỏ nho kể ra để nghĩ đến cng lao của em. Viết đến đy anh mới cảm thấy thấm tha khi nghĩ đến cc b mẹ Việt Nam, cc b vợ của bạn b anh, chiến hữu anh đ phải đảm đương phận lm Cha Mẹ khi người chồng bị t tội nơi sơn lam chướng kh m khng biết ngy đon tụ. Cc b Mẹ thay Cha lo cho đm con trẻ nn người. Em biết khng? Bao nhiu người đ trải qua phận lm Cha Mẹ v bao nhiu người sẽ phải, trong số kiếp lm người. . .

 

Nắng ln cao rồi, anh thắp nn hương trn bn thờ v chia cng em ly c ph sửa đầu ngy . . .

 

Ma h năm nay, ở xứ lạ qu người ny, mu phượng đỏ chỉ cn trong k ức. Th vui ngy xưa cn b đ qua mất rồi. Nắng Hạ Lo cũng cn đ, nhưng cuộc chiến đ đi vo dĩ vng. Những ma Hạ trun chuyn của vợ chồng mnh cũng chỉ l qu khứ. Như em, mới thấy đ rồi vụt mất như ngi sao biến dạng trn trời.

Từ nay, anh ni một mnh, độc thoại! Đi đứng một mnh, độc hnh! C những đm về sng, anh rời nh li xe lang thang qua những nơi m mnh hay lui tới. Với anh, khng c chuyện xa hay gần, đm ngy, m chỉ muốn n lại những giy pht đầm ấm m chng mnh đ sống. Anh cảm thấy tm hồn bnh an hơn v thấy như được san xẽ cng em, d l ảo tưởng. Căn nh mnh đang ở, anh trồng thm một cy đặt tn Diệu Ton, l Php danh của em. Cy ny vốn được đứa con t mua cả năm bảy năm trước ngy em mất. Cy bị ho a như em lc lm trọng bệnh, bị bỏ lăn lc trn cc condo/apartment của con như em ra vo hết nh thương ny đến nh thương khc. Hon cảnh của em v cy kia c khc g nhau. Anh đ bất lực khng cứu được em khỏi bệnh tật, th nay anh sẽ chăm sc để cy Diệu Ton đm chồi xanh tốt. Khi buồn anh th thầm cng cy để khng cn độc thoại. Khi nhớ em, anh li xe với bức ảnh em, để khng cn cảm thấy độc hnh, v khi kh ngủ anh niệm Phật để khng cn cảm thấy c đơn, cho lng nhẹ nhng thanh thản.

Cuộc đời l vậy đ, tiền kiếp, hiện tại v hậu thn biến đổi v thường. Kể cả hnh hi của em của anh, của con người cũng chỉ l ảo ảnh m thi!

Ti với em từ đu đến đy? Phải chăng khởi đầu l những tế bo nhỏ lắm. Sự nhiệm mầu đ biến đổi, kết tạo thnh hai con người Nam Nữ, biết suy tư, biết yu, thương, hờn, giận. Ti v em l hai thực thể hon ton xa lạ, cơ duyn no đ tc hợp để tnh yu được nảy nở? Bao nhiu năm cho một đời người qua cơn du bể, rồi pht chốc thn xc kia giờ trở thnh tro bụi, v mnh phải mi mi xa nhau? Rồi tự hỏi cho thn phận mnh:

Hạt bụi no ha kiếp thn ti,

Để một mai vươn hnh hi lớn dậy? (Ct Bụi, TCS)

Lc sống c nhiều điều ta n hưởng m khng biết. Cho đến khi chợt hiểu, th tất cả chỉ l ảo ảnh. Từ nay, anh để lng bung xả hầu mong tm được sự bnh an cho tm hồn. Bởi v cuộc sống con người c thật nhiều cu hỏi m khng c lời giải đp, cng nghĩ cng thấy hụt hẫng như bị cuốn ht vo Hố Đen m thi!

By giờ em đ an vị trn Cha, hy thanh thản Trở Về Nh. Cn anh, chăm sc cy Diệu Ton, l th vui của những ngy cn lại. Để vơi đi những ưu tư, ray rứt, anh thay em kể tm tnh thầm kn của mnh v biết đu cũng l của tha nhn. Bao nhiu ma nắng Hạ trong đời, l bao nhiu kỷ niệm đẹp kết thnh bức tranh tuyệt tc của em v ti. Anh cảm ơn em, v mnh đ sống qua bao ma nắng Hạ hạnh phc tuyệt vời. Nay em d đ vĩnh viễn ra đi, nhưng những ma nắng Hạ của đất trời vẫn cn đ . . . th anh sẽ khng bao giờ qun em . . .

Phạm Văn Ha, Ma H 2009