Song Thy

 

 

 

Trường Xưa Đă Mất

 

Chuyến xe bao đưa tôi trở về quê sau bao năm tháng xa nhà. . .    Tôi nhớ, cũng con đường này 20 năm trước, khi ra đi ḷng ngậm ngùi. Tôi bỏ lại quê hương mà tôi đă ra đời, tưởng chừng như không c̣n ngày trở lại.  Ra đi ḷng nôn nao vui buồn lẫn lộn.  Mừng v́ sau bao năm đợi chờ tôi mới được giấy tờ xuất cảnh và các em tôi đợi tôi bên kia bên bờ đại dương.  Nhưng buồn v́, chuyến xe năm xưa đưa tôi rời xóm làng mà bao năm tôi sinh sống, rời thành phố đă cưu mang tôi, rời mái trường thân yêu, rời bè bạn cùng lứa tuổi ô mai, rời những kỷ niệm thuở ngày xưa c̣n bé.  Con đường, cảnh chùa, mái trường và bao nhiêu thứ nữa . . .  đă gắn chặt vào đời tôi, và tôi đă tự hỏi là biết bao giờ tôi mới trở lại? 

Tôi nhớ Thầy Phong, thầy Thạch, thầy Tâm, cô Nhan, cô Hạnh, cô Nhiều và . . . thầy cô khác đă từng dạy dổ tôi nên người khôn lớn.  Tôi đành xa các bạn Hồng Mai, Xám Muổi, T. Mai, Hoa Hạnh, Kim Khánh, Kiều, Điệp, Tạ Tấn Lưởng. . . . đă cùng tôi chia sẽ từng ly hột é, từng ly chè, dưới hàng me ven sông Cổ Chiên trải dài trước cổng trường.  Những lúc trưa Hè cùng bè bạn ngồi dưới gốc me, nghe tiếng ve sầu rả rít, ngắm những đám hoa tím lục b́nh lặng lờ trôi theo sóng nước, và thấp thoáng bên kia bờ là cù lao An Thành thơ mộng.  H́nh ảnh bến bắc Mỹ Thuận, nhức nhối bởi tiếng rao hàng, ồn ào tiếng xe cộ, rộn ràng bước chân khách lữ hành, ngổn ngang hàng quán với các món ăn đặc sản hương vị đậm đà mà khách qua phà nhớ măi trên chuyến xe đ̣ xuôi ngược Miền Tây . . .và ḍng sông Tiền Giang, quanh năm đem nước phù sa nuôi sống dân quê tôi.      

Ôi!  Cảnh thanh b́nh biết bao!  Những h́nh ảnh này ghi đậm trong tâm khảm tôi, và sẽ măi măi không bao giờ phai nḥa trong kư ức.

Đă bao lần tôi qua lại trên ḍng sông thân yêu này mà đến hôm nay tôi mới cảm nhận được, mới thấm thía khi nh́n lần chót h́nh ảnh đặc thù của quê hương tôi.  Và măi đến hôm nay tôi mới cảm thấy thương từng cây chuối, từng mái nhà dọc theo hai bên đường khi qua khỏi bến bắc Mỹ Thuận.  Tôi thấy cay cay nơi khóe mắt.

Tôi khóc thật rồi! 

Quê hương ơi!

Bắc Mỹ Thuận ơi! 

Trường Nguyễn Trường Tộ ơi! 

Bao giờ tôi mới trở lại!

                 * * *

Hôm nay, trở về sau bao năm xa cách, sau bao tháng chờ đợi, đầu óc tôi đầy ắp kỷ niệm.  Những h́nh ảnh năm xưa không hề phai mờ.  Những h́nh ảnh thân thương này đă theo tôi bôn ba đến Canada , sang Hoa Kỳ.  Mớ kỷ niệm lúc ngày xưa c̣n bé đă qua bao mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông ở xứ người.  Nhưng tôi luôn nhớ về những h́nh ảnh đẹp của bạn bè, thầy cô sau những ngày làm việc miệt mài.  Quê hương tôi đó, vẫn c̣n sống măi trong tôi.  Vĩnh Long vẫn là cái nôi muôn đời đầm ấm.  Trường Nguyễn Trường Tộ vẫn thân thương trong ḷng, và nhớ hàng năm chúng tôi đồng ca bài "Nguyễn Trường Tộ Hành Khúc" vào dịp lễ Bổn Mạng của trường, và đặc biệt vào năm Đệ Ngủ lớp tôi đă đoạt giải nhất môn gia chánh trong kỳ thi đua năm ấy.  Cũng tại mái trường này, có những thầy cô nhớ tánh lí lắc của tôi, có những Cha mặc áo ḍng đi khoan thai trong sân trường, có những đứa bạn đă cùng tôi chơi nhảy dây, nhảy c̣-c̣ mà tôi thường cột hai vạt áo dài cho khỏi lấm bẩn, có hàng quán là nơi chúng tôi tụm năm tụm ba và  . . . biết bao h́nh ảnh tuyệt vời mà tôi đă lưu trong kư ức.  Trong đầu tôi không có một mảnh kỷ niệm nào vở vụn, mà toàn là những h́nh ảnh thân thương trọn vẹn, tuyệt bích, óng ánh của trường tôi và của quê hương tôi.

Ngày về hôm nay, tôi không c̣n là cô gái ngây thơ, nh́n đời toàn màu hồng.  Hai mươi năm rồi c̣n ǵ!  Tôi về để t́m lại những kỷ niệm đă đi vào quá khứ.   Tôi về để gặp lại thầy cô, bè bạn, coi ai c̣n ai mất.  Tôi về để nh́n lại quê hương sau bao năm xa cách, và cho các con tôi luôn nhớ ḿnh là người Việt Nam . . . và, tôi muốn t́m lại h́nh ảnh mái trường xưa, nơi đă tích lũy, và lưu lại  bao nhiêu kỷ niệm đẹp của thời cắp sách

Tôi ngỡ ngàng, khi đứng trước ngôi trường ngày xưa mà bây giờ không c̣n lưu lại một dấu vết ǵ cả.  Tôi đă đến lầm chỗ phải không?  Làm sao có thể như thế được.  Tôi bị hụt hẩng.  Con sông vẫn c̣n đó, nhưng h́nh như hẹp hơn h́nh ảnh tôi có trong đầu.  Mái trường xưa không c̣n nữa.  Có phải quá khứ bị chôn vùi từ đây.  Những cây me trước sân trường  đă bị chặt đốn tự bao giờ.  Các hàng quán quanh trường cũng theo vận số của trường nay không c̣n dấu vết.  Con lộ thản nhiên xuyên qua ngôi trường năm xưa, như mũi tên xuyên qua tim của những đứa học tṛ cũ.  Con người hai mươi năm sau, thản nhiên qua lại trên khoảnh đất đă chất chứa bao nhiêu kỷ niệm thân thương và trân quí trong  tôiCuộc sống vô t́nh quẳng đi quá khứ.  Cắt đứt sợi dây thiêng liêng đă thắt chặt bao nhiêu tâm t́nh vào thớ đất bên dưới ḷng bàn chân này.  Các con tôi ngơ ngác khi thấy tôi như người mất hồn.  Con ơi!  Làm sao Mẹ giải thích được những xao động và thổn thức trong ḷng ḿnh.  Một ngày nào đó, khi tuổi đời chồng chất, kỷ niệm vun cao theo thời gian, quá khứ như sợi dây vô h́nh, như gạch nối, như ḍng sông nối liền từng khu đất, từng xóm làng trong ḷng các con, th́ chừng đó các con mới hiểu nỗi những ǵ đang gặm nhấm và khoắc khoải trong  ḷng Mẹ. 

Tôi đứng đây chết lặng, như nghe từng hồi chuông tan học trên tháp chuông của trường.  Tiếng chuông ngân vang, như thúc giục, như nhắc nhở, như mời gọi.  Tiếng chuông êm ă mà tôi đă từng nghe ngày xưa, nay thay vào bằng tiếng ồn ào của c̣i xe, của tiếng động cơ máy nổ.  Không khí trong lành ngày xưa nay bị khói máy làm ô nhiểm.  Bóng mát quanh trường trên sân cỏ ngày xưa nay thay bằng nền cement vô hồn.  Tôi t́m lại "Trường Cũ T́nh Xưa" như lời réo gọi của bản nhạc mà tôi ưa thích ngày nào th́ "T́nh Xưa" vẫn c̣n đó nhưng ngôi "Trường Cũ" đă mất rồi, họa chăng chỉ c̣n lại trong kư ức.  Mọi sự thay đổi!  Bến phà Mỹ Thuận ngày xưa cũng không c̣n, thay vào đó chiếc cầu bằng bê-tông cốt-sắt được bắt ngang qua sông Tiền.  Xe cộ tranh nhau chạy đua với thời gian, với cuộc sống hiện đại.  Chiếc cầu này là niềm hảnh diện của ai đó v́ tiện nghi thời đại nhưng là nỗi buồn mất mát trong tôi v́ quá khứ đă bị chôn vùi theo từng khối bê-tông d́m sâu trong đáy nước!  C̣n đâu nữa những chuyến phà đêm, c̣n đâu nữa những lượn sóng vàng nhấp nhô khi chiếc phà chậm chạp đưa khách lữ hành sang sông.  Làm sao nh́n được ánh trăng đêm, hay ánh sao lấp lánh trên chuyến phà xuôi ngược.  C̣n đâu tiếng rao hàng lanh lảnh mời gọi khách qua phà!!!! 

Quê hương tôi đă biến dạng.  Sự vật thay đổi chỉ trong vài chục năm.  Tôi thẩn thờ dẩn con đến thăm mấy người bạn cũ.  Chúng tôi gặp nhau, mừng mừng, tủi tủi, kể lại những câu chuyện ngày xưa.  Mỗi đứa với tôi có nhiều kỷ niệm vui buồn.  Sau đó, cả bọn kéo nhau đi thăm người thầy cũ.  Thời gian đă làm cằn cỗi, người thầy quư mến.  Thầy xưa kia tật nguyền, nay mắt thầy mờ, chân thầy đă yếu lại càng yếu hơn.  Đứa bạn thân của tôi, mà xưa kia thầy đă thầm yêu đă nhanh nhẹn đến d́u thầy đi từng bước nhỏ.  Thầy đă nghĩ ǵ khi bàn tay dịu hiền kia đă một thời thầy hằng mơ ấp ủ!  H́nh ảnh thân thương này, ấm cúng làm sao khi t́nh thầy tṛ vẫn c̣n đầy ắp, dù cho tháng ngày có làm thay đổi h́nh dáng và thể lực con người.  Thầy là người chúng tôi kính mến, nay vẫn không người "nâng khăn sửa túi".  C̣n đứa bạn thân của tôi, nay đă trở thành góa bụa.  Rời nhà thầy mà ḷng tôi chùng xuống.  Những khuôn mặt ưu tư thay cho những tiếng cười. Thầy và đám học tṛ chúng tôi cùng đến thăm vị thầy giám học cũ nay đă già nua.  Thầy giám học nh́n chúng tôi với cặp mắt tŕu mến, ươn ướt v́ xúc cảm của buổi gặp gở hôm nay.  Thầy dang tay ôm từng đứa vào ḷng như ôm quá khứ mà thầy hằng yêu mến.  Giọng thầy run run nhưng rơ ràng như ngày xưa giảng bài trong lớp:

-  Đây là niềm an ủi và hạnh phúc nhất đời, khi những đứa học tṛ ngày xưa vẫn c̣n nhớ và đến thăm những thầy cô sau bao năm xa cách.

Thầy tṛ chúng tôi đă không ngăn được ḍng nước mắt khi nói lời từ giă, v́ không biết có c̣n cơ hội gặp lại nhau nữa không?

Các bạn tôi đă tổ chức bửa tiệc hội ngộ.  Khi vào pḥng tiệc, một cái bánh sinh nhật đặt giữa pḥng và quang cảnh được trang hoàng cho ngày sinh nhật.  Thật là một ngạc nhiên thích thú khi những người bạn hướng về tôi hát bài "Happy Birthday".  Tôi cũng không ngờ các bạn đă nhớ hôm nay là ngày sinh nhật của ḿnh, và chúng tôi đă có một ngày vui trọn vẹn.

                 * * *

Cuộc vui nào cũng có lúc tàn.  Mấy tuần lễ về thăm quê hương như hạt muối bỏ bể.  Thấm thoát đă đến ngày phải rời quê hương.  Máy bay rời phi đạo, phi cảng Tân Sơn Nhất bị bỏ lại bên dưới nhỏ dần, nhỏ dần.  Phi cơ đảo một ṿng, như vẫy chào Sài G̣n, tiếng động cơ rền nổ như nói lên lời từ biệt.  Tôi bỏ lại sau lưng những thầy cô quư mến, những đứa bạn thân thương và biết chừng nào tôi mới gặp lại! 

Sài G̣n ơi, sau bao năm xa cách nay Sài G̣n đă đổi chủ thay tên.  Quê hương ơi, Vĩnh Long ơi, sau bao năm xa cách, nay tôi trở lại quê nhà để ngậm ngùi chứng kiến cảnh vật đổi thay.  Ngôi trường Nguyễn Trường Tộ năm xưa, nơi tôi được học lời của thánh hiền, để được mở mang kiến thức . . . th́ nay đă không c̣n một vết tích.  Góc me thơ mộng bên sông, tôi thường ngồi cùng các bạn ôn bài, tán gẫu, vui đùa, nay c̣n đâu nữa.  Bến phà Mỹ Thuận năm nào, bây giờ bị thay bằng chiếc cầu tân kỳ.  Những chiếc phà ngày xưa xuôi ngược đưa khách sang sông giờ đây nằm tênh hênh sét.  Tôi đi t́m kỷ niệm th́ nay chỉ c̣n trong kư ức mà thôi.  Thay đổi nhiều quá rồi, kể cả tôi từ một thiếu nữ vô tư trở thành thiếu phụ ưu Những thầy cô ngày xưa, có những người đă mất, những người c̣n lại th́ sức khỏe suy dần v́ tuổi đời chồng chất.    

Thể chất thay đổi theo thời gian.  Mái tóc có điểm sương, nhưng t́nh bằng hữu, nghĩa thầy tṛ không hề thay đổi.  Lũ bạn của tôi, trong ánh mắt, trong ṿng tay có hơi ấm chân t́nh thân ái.  H́nh ảnh chúng tôi lo lắng cho thầy, từng bước đi, từng miếng ăn trong bửa tiệc, ngồi nhắc lại những mẫu chuyện ngày xưa của tuổi học tṛ thật ấm áp.  Ngày nay chắc thầy không c̣n thấy rơ tôi, cô học tṛ lí lắc ngày nào, như thầy đă thấy tôi nhại cử chỉ giảng bài khi thầy trên bục giảng.  Nhưng t́nh nghĩa thầy tṛ vượt hẳn không gian và thời gian để măi măi những kỷ niệm kia không bao giờ phai nhạt.

 Phi cơ đạt cao độ b́nh phi, 

Tiếng động cơ rè rè,

Hai đứa con đang gật gù theo tiếng nhạc trong IPOD,

Tôi thấy ḷng nao nao như vừa đánh mất một báu vật, nhưng lịm dần vào giấc mơ trong đó có những người bạn năm xưa, người thầy cũ và mái trường Nguyễn Trường Tộ năm nào vẫn c̣n đỏ ối với mái ngói và tháp chuông ngân từng hồi vang vọng trong không gian... 

Song Thy